{"id":290,"date":"2023-07-14T11:15:23","date_gmt":"2023-07-14T09:15:23","guid":{"rendered":"https:\/\/biblioteka.misjonarze.pl\/?page_id=290"},"modified":"2023-07-19T19:20:35","modified_gmt":"2023-07-19T17:20:35","slug":"charakterystyka-zbiorow","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/biblioteka.misjonarze.pl\/?page_id=290","title":{"rendered":"Charakterystyka Zbior\u00f3w"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Biblioteka<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Charakterystyka Zbior\u00f3w<\/h1>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Ksi\u0119gozbi\u00f3r misjonarski kszta\u0142towa\u0142 si\u0119 stopniowo, od momentu przybycia misjonarzy na Stradom. Pocz\u0105tkowo z pewno\u015bci\u0105 misjonarze posiadali kilka egzemplarzy Biblii, teksty kaza\u0144, ksi\u0119gi liturgiczne. Ksi\u0119gozbi\u00f3r powi\u0119ksza\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c dzi\u0119ki nabytkom, spu\u015bciznom po zmar\u0142ych misjonarzach czy darom. Prawdopodobnie niekt\u00f3re ksi\u0105\u017cki by\u0142y ofiarowane przez misjonarzy francuskich, wizytator\u00f3w czy kap\u0142an\u00f3w pracuj\u0105cych na Stradomiu.<\/p>

Trudno dzisiaj jednoznacznie okre\u015bli\u0107 wielko\u015b\u0107 zbior\u00f3w w pierwszych latach funkcjonowania biblioteki. Pe\u0142niejsze informacje mo\u017cna uzyska\u0107 dopiero z pocz\u0105tku XVIII w. Z tego czasu zachowa\u0142y si\u0119 r\u0119kopi\u015bmienne inwentarze, z kt\u00f3rych najstarszy pochodzi z roku 1728. Wed\u0142ug tego katalogu biblioteka liczy\u0142a wtedy 1 347 pozycji. Kolejny pochodz\u0105cy z 1740 roku wykazywa\u0142 2 289 pozycji, w roku 1743 by\u0142o natomiast 3 313 wolumin\u00f3w.<\/p>

Aby uzyska\u0107 pe\u0142niejszy obraz biblioteki warto por\u00f3wna\u0107 dwie ksi\u0119gi inwentarzowe z 1728 i 1743. Wed\u0142ug inwentarza z 1728 w bibliotece mo\u017cna by\u0142o wyr\u00f3\u017cni\u0107 nast\u0119puj\u0105ce dzia\u0142y:<\/p>

  • Libri sacra scripturae,<\/li>
  • Concilia et sinodi,<\/li>
  • Patres,<\/li>
  • Interpretatores,<\/li>
  • Theologi speculativi,<\/li>
  • Theologi morales,<\/li>
  • Libri iuridici,<\/li>
  • Libri controversiarum,<\/li>
  • Concionatores latini,<\/li>
  • Libri spirituales,<\/li>
  • Libri praecatorii,<\/li>
  • Historia Sacra,<\/li>
  • Politici et historii prophani,<\/li>
  • Philosophi,<\/li>
  • Varii librii.<\/li><\/ul>

    W inwentarzu z 1743 roku natomiast opr\u00f3cz wymienionych dzia\u0142\u00f3w pojawi\u0142o si\u0119 jeszcze 6 nowych:<\/p>

    • Libri rituum,<\/li>
    • Concionatores polonici,<\/li>
    • Libri meditationum,<\/li>
    • Vitae Sanctorum,<\/li>
    • Medici,<\/li>
    • Oratores,<\/li>
    • Poetae.<\/li><\/ul>

      Analizuj\u0105c liczb\u0119 pozycji w poszczeg\u00f3lnych dzia\u0142ach mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107, \u017ce najwi\u0119cej wolumin\u00f3w przyby\u0142o w\u015br\u00f3d ascetyki, kaza\u0144, filozofii i teologii spekulatywnej. Znacz\u0105cy by\u0142 r\u00f3wnie\u017c wzrost pozycji \u015bwieckich: ze 128 do 869.<\/p>

      Niew\u0105tpliwie na rozw\u00f3j ksi\u0119gozbioru w XVIII w. najwi\u0119kszy wp\u0142yw mia\u0142o zwi\u0105zanie Stradomia z formacj\u0105 kleryk\u00f3w diecezjalnych i misjonarskich. W kolejnych latach do biblioteki trafia\u0142y r\u00f3wnie\u017c ksi\u0119gozbiory zlikwidowanych dom\u00f3w misjonarskich, czy innych zgromadze\u0144 zakonnych. Jak kszta\u0142towa\u0142 si\u0119 ksi\u0119gozbi\u00f3r na pocz\u0105tku XIX wieku dowiadujemy si\u0119 z inwentarza z roku 1829. Wed\u0142ug katalogu w bibliotece misjonarskiej by\u0142o 900 dzie\u0142 in folio i 1400 in quatro, \u0142\u0105cznie 2306 pozycji. Nast\u0119pn\u0105 informacj\u0119 o zbiorach bibliotecznych przynosi inwentarz „Inwentarza Domu Stradomskiego”<\/em> z 1875 roku, kt\u00f3ry znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 po\u015bwi\u0119ca ksi\u0105\u017ckom. Wynika z niego, \u017ce wtedy w bibliotece znajdowa\u0142o si\u0119 2265 pozycji (2799 wolumin\u00f3w). Osobno przechowywano 15 ksi\u0105g okre\u015blonych w inwentarzu jako \u201e\u015bci\u015ble ko\u015bcielne\u201d.<\/strong> Pod koniec XIX wieku wspomniany ju\u017c wcze\u015bniej ks. Franciszek Namys\u0142owski sporz\u0105dzi\u0142 kolejny katalog Biblioteki Stradomskiej, w kt\u00f3rym om\u00f3wi\u0142 wybrane przyk\u0142ady cenniejszych zbior\u00f3w biblioteki.<\/p>

      Przed rokiem 1914 ksi\u0119gozbi\u00f3r nie by\u0142 w pe\u0142ni uporz\u0105dkowany, co uniemo\u017cliwia dok\u0142adne ustalenie jego liczebno\u015bci, przypuszczalnie by\u0142o to oko\u0142o 20 tysi\u0119cy tom\u00f3w. Biblioteka Stradomska by\u0142a w\u00f3wczas najbogatsz\u0105 bibliotek\u0105 misjonarsk\u0105 Krakowskiej Prowincji Zgromadzenia. Za wizytator\u00f3w Kaspra S\u0142omi\u0144skiego (1906-1925) i J\u00f3zefa Kryski (1925-1957) zacz\u0119to sprowadza\u0107 najnowsze dzie\u0142a teologiczne z zagranicy, oraz prenumerowa\u0107 fachowe czasopisma naukowe w j\u0119zykach: niemieckim, francuskim, czy w\u0142oskim.<\/p>

      Po II wojnie \u015bwiatowej w 1946 roku odnowiono pomieszczenia. Wraz z powrotem zbior\u00f3w dokonano pewnej systematyzacji i podj\u0119to pr\u00f3b\u0119 ich spisania. Sporz\u0105dzono w\u00f3wczas tymczasowy katalog alfabetyczny. Najwi\u0119kszy wk\u0142ad w t\u0119 prac\u0119 wnie\u015bli ks. dr Franciszek Bracha CM (\u00f3wczesny dyrektor) i ks. dr Aleksander Usowicz CM. Po II wojnie \u015bwiatowej ksi\u0119gozbi\u00f3r powi\u0119kszy\u0142 si\u0119 o zbiory zlikwidowanego domu lwowskiego, jak r\u00f3wnie\u017c dom\u00f3w tarnowskiego i zakopia\u0144skiego.<\/p>

      W roku 1956 rozpocz\u0119to gruntowne porz\u0105dkowanie i katalogowanie ksi\u0119gozbioru. Pod opiek\u0105 opiekuna ks. dr Rafa\u0142a Markitona CM i ks. dr hab. Aleksandra Usowicza CM grupa kleryk\u00f3w i ksi\u0119\u017cy sporz\u0105dzi\u0142a nowe sygnatury ksi\u0105\u017cek. Dokonano tak\u017ce konserwacji wybranych wolumin\u00f3w. W dzie\u0142ach, kt\u00f3re nie mia\u0142y kart tytu\u0142owych, wklejono fotografie na podstawie zbior\u00f3w Biblioteki Jagiello\u0144skiej.<\/p>

      300 lat po przybyciu pierwszym misjonarzy na Stradom szacowano, \u017ce zbiory biblioteki liczy\u0142y ok. 120 tysi\u0119cy wolumin\u00f3w. W roku 1995 biblioteka wzbogaci\u0142a si\u0119 o ksi\u0119gozbi\u00f3r kleparski, licz\u0105cy oko\u0142o 30 wolumin\u00f3w.<\/p>

      Biblioteka Stradomska obecnie gromadzi oko\u0142o 200 tysi\u0119cy wolumin\u00f3w ksi\u0105\u017cek i czasopism oraz dublet\u00f3w. W\u015br\u00f3d nich znajduje si\u0119 wiele rzadkich i cennych dzie\u0142.<\/p>

      Ksi\u0119gozbi\u00f3r Biblioteki Stradomskiej obejmuje m.in.: kilkadziesi\u0105t r\u0119kopis\u00f3w, w tym co najmniej cztery \u015bredniowieczne oraz oko\u0142o czterdziestu inkunabu\u0142\u00f3w, w tym kilka w cz\u0119\u015bciowo zachowanych XVI i XVII-wiecznych oprawach wykonanych z t\u0142oczonej sk\u00f3ry, a tak\u017ce liczne skrypty seminaryjne z XVIII-XIX wieku. W zbiorze stradomskim znajduje si\u0119 ponadto kilkana\u015bcie tysi\u0119cy tom\u00f3w starodruk\u00f3w, w tym kilkaset druk\u00f3w rzadkich, wi\u0119kszo\u015b\u0107 w oprawach sk\u00f3rzanych.<\/p>

      Na szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 zas\u0142uguje iluminowana, pochodz\u0105ca z Francji, datowana na rok 1260 r\u0119kopi\u015bmienna Biblia Latina. Cenne jest ponadto dzie\u0142o Jana Buridana Compedium totius logicae z XIV\/XV wieku oprawne w sk\u00f3r\u0119 ze \u015bladami oku\u0107. Warto\u015bciowe s\u0105 r\u00f3wnie\u017c Annales seu Cronicae incliti Regni Poloniae Jana D\u0142ugosza, stanowia\u0328ce tzw. kodeks stradomski z XVI wieku.<\/p>

      Spo\u015br\u00f3d inkunabu\u0142\u00f3w warto odnotowa\u0107 dwie Biblie, wykonane w XV wieku. Jedna z nich to Biblia cum additione Menardi Monachi, wydana w Norymberdze w 1486 roku u Antoniego Kobergera, druga Biblia wydana w Spirze u Piotra Dracha w 1489 roku. Warto\u015bciowe s\u0105 r\u00f3wnie\u017c Postilla super Epistolas et Evangelia; Gesta Romanorum czy De futuris Christianorum.<\/p>

      Spo\u015br\u00f3d ogromnego zbioru starych druk\u00f3w wymieni\u0107 mo\u017cemy kilka dzie\u0142 zdobionych drzeworytami. Popularny w \u015bredniowieczu traktat Ars moriendi.<\/em> Kolejna ksi\u0119ga to Cosmographia uniwersalis<\/em> Sebastiana Munstera. Warto r\u00f3wnie\u017c zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na dwie, wydane we Frankfurcie pozycje: De medicinati materia libri sex Dioskuridesa<\/em> oraz De antiquitatibus iudaicis.<\/em><\/p>

      Z polskich starodruk\u00f3w wyr\u00f3\u017cni\u0107 nale\u017cy sze\u015b\u0107 ksi\u0105g spo\u015br\u00f3d tych wydanych w Krakowie: Exercitium nova logice Aristotelis<\/em> Jana z G\u0142ogowa, Ordo Missae<\/em> Stanis\u0142awa Zaborowskiego, Biblia<\/em> Leopolity, Opera<\/em> Stanis\u0142awa Sokolowskiego, Sk\u0142ad albo skarbiec znakomitych sekret\u00f3w ekonomiej ziemian\u0301skiej Jakuba,<\/em> \u017bycie\u2026<\/em> S. Wincentego Ferreryusza.<\/p>

      Zbi\u00f3r biblioteki obejmuje r\u00f3wnie\u017c dawne r\u0119kopi\u015bmienne podr\u0119czniki seminaryjne przechowywane w Archiwum Polskiej Prowincji Zgromadzenia Ksi\u0119\u017cy Misjonarzy. Przebada\u0142 je w 1915 roku ks. Franciszek B\u0105czkowicz CM w celu uzyskania pe\u0142niejszego obrazu formacji kleryk\u00f3w w seminarium Stradomskim.<\/p>

      W ksi\u0119gozbiorze znajduje si\u0119 zbi\u00f3r broszur i druk\u00f3w ulotnych z ko\u0144ca XVIII wieku, kt\u00f3ry przekazano na Stradom z Biblioteki \u015bwi\u0119tokrzyskiej. Misjonarze warszawscy otrzymali ten zbi\u00f3r po \u015bmierci prymasa Micha\u0142a Poniatowskiego. Znaczenie kolekcji podkre\u015bli\u0142 nawet Stanis\u0142aw Estreicher w Bibliografii polskiej: \u201eKto wie jak\u0105 rzadko\u015bci\u0105 bywaj\u0105 takie ulotne pisma, ukazuj\u0105ce si\u0119 w okresie gor\u0119tszych chwil narodowego \u017cycia (\u2026) i gin\u0105ce potem bez \u015bladu, \u2013 ten nie zdziwi si\u0119 wielk\u0105 ilo\u015bci\u0105 nieznanych sk\u0105din\u0105d druk\u00f3w, jakie si\u0119 w tych tekach znalaz\u0142y. Teki te stanowi\u0142y niegdy\u015b aparat podr\u0119czny prymasa Poniatowskiego\u201d.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

      Biblioteka Charakterystyka Zbior\u00f3w Ksi\u0119gozbi\u00f3r misjonarski kszta\u0142towa\u0142 si\u0119 stopniowo, od momentu przybycia misjonarzy na Stradom. Pocz\u0105tkowo z pewno\u015bci\u0105 misjonarze posiadali kilka egzemplarzy Biblii, teksty kaza\u0144, ksi\u0119gi liturgiczne. Ksi\u0119gozbi\u00f3r powi\u0119ksza\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c dzi\u0119ki nabytkom, spu\u015bciznom po zmar\u0142ych misjonarzach czy darom. Prawdopodobnie niekt\u00f3re ksi\u0105\u017cki by\u0142y ofiarowane przez misjonarzy francuskich, wizytator\u00f3w czy kap\u0142an\u00f3w pracuj\u0105cych na Stradomiu. Trudno dzisiaj jednoznacznie okre\u015bli\u0107 wielko\u015b\u0107 zbior\u00f3w w pierwszych […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-290","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/biblioteka.misjonarze.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/290","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/biblioteka.misjonarze.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/biblioteka.misjonarze.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/biblioteka.misjonarze.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/biblioteka.misjonarze.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=290"}],"version-history":[{"count":25,"href":"https:\/\/biblioteka.misjonarze.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/290\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":650,"href":"https:\/\/biblioteka.misjonarze.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/290\/revisions\/650"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/biblioteka.misjonarze.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=290"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}